Þiirler, Hikâyeler ve Sohbetler

                                                    

          Bir gün komþularý Dürrin’in annesi Huriye haným, koþarak, alý al, moru mor geldi ve duyulmasýndan korkar gibi kýsýk bir sesle kýzýnýn yani Dürrin’in hamile olduðunu söyledi. Bu bir mucizeydi! Yedi yýl aradan ve bunca dualardan adaklardan sonra, demek ki Tanrý  bu ailenin mutluluðunu tamamlamaya karar vermiþti.                

                 Doðacak bebeðin sevincine, ailenin maddi gücü de eklenince; komþu illerden hatta Ýstanbul’dan bizzat Serhan’ýn gidip temin ettiði, eksik olan ne varsa, yünler.. kumaþlar... iplikler... ve nakýþ örnekleri getirtildi. Bu konuda olaðanüstü marifetli olan Mihribanýn evi adeta bir dikiþ atölyesine çevrilmiþ hummalý bir çalýþma baþlamýþtý... Bu herkesten sevinç fýþkýrtan çalýþmaya kýzlar da katýlmýþtý.  Ellerine geçirdikleri þiþ veya týðlarla  doðacak bebek için bir þeyler yapmaya çalýþýyorlardý.  Aileleri ve tüm Ardanuç’u tatlý bir heyecan sarmýþtý. Sonunda hazýrlýklar tamamlandý yapýlanlar alýnanlar yerli yerine taþýndý. Bu küçük nahiyede bir bebek odasýnýn olabileceðini hiç görmeyen, duymayan  hatta düþünemeyen herkes daha doðuma haftalar varken ziyarete gelmeye, odayý ve yapýlanlarý seyretmeye baþladýlar.

                Herkesin birlikte olduðu ve akþam çaylarýný keyifle yudumladýðý bir akþam  Ali bey elinde bir zarfla eve geldi. Dokunsan aðlayacak gibiydi. Mihriban  zarfý açtý, yüksek sesle okudu   “Terfien Trabzon ili Posta Müdürlüðüne tayin edildiniz. 15 gün içinde….”  ...Kâðýt kayýp düþtü elinden. Önce tarifsiz bir öfke al al yaptý beyaz yanaklarýný; sonra üzüntü galip geldi ve herkesin içinde aðlamaya baþladý. Bu insanlardan, hele de güzel Dürrin’in doðumunu görmeden bu cennet köþesinden ayrýlmak!..

                 Ýsyanlar ve üzüntüler fayda etmedi; bir hafta içinde toparlanýp,  pastýrma yazý dedikleri sýcaklarýn hüküm sürdüðü bir gün yürekler parçalana parçalana veda ettiler dostlarýna,  komþularýna.  Hopa’ya, oradan gemi ile Trabzon’a geldiler. Yol boyunca, Mihriban ayrýlýk acýsýný dindirecek, hafifletecek sebepler bulmaya çalýþtý. Buldu da sonunda.. Kýzlarý artýk yarým kalan tahsillerine devam edebilirlerdi! Ve o andan itibaren baþka hiç birþey düþünmedi. Bu ayrýlýðý, dileklerinin bir þekilde kabulü olarak yorumladý.  
                Onlar Ardanuç’tan ayrýldýktan sonra, yerlerine tayin olan aile ile uzun bir süre hemen hemen hiç kimse görüþmedi, görüþemedi. Herkes o evin önünden geçerken, Mihriban hanýmýn çaldýðý udun sesini duymaya çalýþýr gibi hafifçe yavaþlýyor, sonra baþlarý önlerinde yollarýna devam ediyorlardý.  Etraflarýna huzur veren bu Ýstanbul’lu aile sanki neþ’eyi, müziði, yardýmlaþmayý, sevgiyi ve el sanatlarýný da beraberlerinde götürmüþlerdi.

                                                  ******

                  Ýþte o pastýrma yazý denen, son sýcaklarýn yaþandýðý boðucu bir gece, önce bir feryat sonra koþuþturma baþlayýnca, nahiye halký doðumun baþladýðýný anladý. Ulu çýnarýn altýndaki meydan kahvesinde atýný dizgininden tutarak oturan Serhan, kýrbacýný diþleri arasýnda sýka sýka,  evden gelecek haberi bekliyordu.   Saatler sonra, hâlâ bir haber gelmeyince, ters giden birþeylerin olduðunu düþünerek atýný kamçýladý ve yokuþ yukarý rüzgâr gibi uçarak evine ulaþtý.  Güzel eþi çarþaflardan daha beyaz bir yüzle baygýn yatýyordu ve ortalýk küçük bir kan gölüne dönüþmüþtü. “Doðum oldu ama kaný durduramýyor ebe haným” dedi kayýnvalidesi. “Hemen atlarý arabaya koþun” diye baðýrdý Serhan. Battaniyeler, yastýklar ve tampon görevi yapacak havlular kondu arabaya. Ebe haným baygýn halde yatan Dürrin’in yanýna oturdu.                                                        

                Biraz önce kemirdiði kýrbacýný hayvanlarýn sýrtýnda þaklatarak gecenin karanlýðýnda yol almaya çalýþan Serhan, hem aðlýyor hem de “bebek yaþýyor muydu acaba, kýz mýydý yoksa  oðlan mýydý?” diye düþünüyordu. Hastaneye  yetiþtiklerinde arabadan akan kan bu defa neredeyse hastane avlusunu göle çevirmiþti. Dürrin’i hemen ameliyata aldýlar, saatler sonra gözlerini Serhan’ýn gözlerinden kaçýran doktor,  “Allah’tan ümit kesilmez” dedi. 

              Yaþamla ölüm arasýnda mücadele ettiði kýrk gün içinde sadece iki kere açtý gözlerini Dürrin. Birincisinde, “bebeðimi verin” dedi. Nerede olduðunun farkýnda bile deðildi.  Hemen Ardanuç’a haber ulaþtýrýldý, mucize denen masum güzel bebek, sarýldý sarmalandý kasabadaki hastaneye doðru, anneannesinin kucaðýnda yola çýktý. Doktorlar artýk hiç ümit kalmadýðýný söylemiþlerdi.    
            Hastane odasýndaki yatakta eriyip kaybolmakta olan bir güzel kadýn vardý. Huriye haným, yavaþca bebeði annesinin koynuna yatýrdý. Dürrin gözlerini açtý ilk ve son defa çocuðuna baktý, sonra tüm gayretini toplamaya çalýþarak,  fýsýltý gibi “Bana birþey olursa anne” dedi, “Serhan yeniden evlenmek isterse, Mihriban hanýmýn kýzý Sanem’i alsýn. Bu benim vasiyetim ona söyle! ” 

            Sonra...  geride kendisi kadar güzel ve  masum bir bebeði, yüreði acýdan katýlan bir anayý ve dillere destan aþkýn prensi Serhan’ý býrakarak göçüp gitti..
                                            

                         Ne o gün, ne de ondan sonraki günler.. hatta aylar, yýllar.. Serhan’ý bir daha gören olmadý. Karýsýný son defa öptükten sonra ortalýktan kayboldu. Babasýnýn ve tüm yöre halkýnýn aramalarý netice vermedi. Evine hiç uðramamýþtý ve kendisini gören yoktu. “Daðlara çýktý” dendi. Neden sonra “Daðlarda yatýp kalkýp kütük kesiyormuþ” dediler.. Çok uzun bir süreden sonra da hem aramaktan  hem de dönmesini beklemekten  vazgeçtiler.

                 Trabzon’un tepesindeki bir evde de çok uzun sürdü matem.. Ardanuç’ daki nüfus müdürü bir mektup yazarak durumu haber vermiþti Ali’ye.. Tanrý’nýn böyle bir güzelliðe nasýl kýydýðýný anlayamayýp, günlerce konuþa konuþa aðlaþýp durmuþlardý… daha nice güzellikleri ve güzelleri bu dünyadan yola salacaklarýný bilmeden!..

                                                                        

                                                                               ******

  1880-1890 yýllarý arasýnda, Ermeni zulmünden kaçan yüzlerce aileden biri de, Molla beyin ailesiydi. Batum’un kuzeylerinden, Nartel daðlarýnýn eteklerinden kaçýp Osmanlý topraklarýna sýðýnan pek çok mülteci ailesinden biriydiler.. 
                           Eþi Suphiye haným, iki kýzý (Asiye, Nuriye) iki oðlu (Emir, Serhan) ile geceleri yol alarak; gündüzleri zaman zaman derelerin içinde sýrt üstü yatýp, aðýzlarýna aldýklarý kamýþla  nefes almaya çalýþarak; yakaladýklarý Türk, Gürcü, Çerkes ayýrýmý yapmadan herkesi katleden, açtýklarý çukurlara doldurup üzerlerine benzin ya da gaz yaðý dökerek yakan Ermenilerden saklanarak yol alýyorlardý.  Aylar süren bu hayat-memat savaþýndan sonra, sýnýrý geçip Osmanlý topraklarýna girebilen çok az sayýdaki aileler mülteci olarak Artvin’in kasabalarýna ve o zamanlar nahiye olan Ardanuç’a yerleþmiþlerdi. 
                Molla beyin ailesi, uçsuz bucaksýz topraklarýný, içindeki göz kamaþtýran eþyalarý ile beraber saray yavrusu malikânesini geride býrakarak, sadece beraberlerinde getirebildikleri paha biçilemeyen ziynet eþyalarýný satarak toprak sahibi olmuþlar ve ticarete baþlamýþlardý.  
                Molla bey, okumuþ bir insandý. Fevkalâde vakur, aklý baþýnda, etrafýna yardým etmeyi seven babacan biriydi. Kýzlarýný eþraftan iyi ailelere gelin vermiþti ama büyük oðlu Emir’i  veremden  kaybetmiþti.  . Sýnýrsýz bir varlýktan, yokluk olarak kabul ettiði imkânsýzlýklara alýþamayan ve üstüne evlat acýsý ile kahrolan eþi Suphiye hanýmý da kaybedince,  yetim  kalan iki küçük torunu  Behzat  ve Elmas’ la  bir çiftliðe yerleþmiþ tarýmla uðraþýr olmuþtu... Artýk gözünden bile  sakýndýðý, destanlara konu olan aþýklara taþ çýkartan, aklý bir karýþ havada olan küçük oðlu Serhan’la baþbaþaydý..            

          

      O zamanlar nüfusu 300 kiþiyi geçmeyen güzel bir nahiye idi Ardanuç. Ve þimdi hemen hemen herkes aþýrý bir merakla, hikâyelerini defalarca Posta müdürü Hafýz Ali  beyden  dinledikleri, Ýstanbul’dan gelecek yolcularý beklemekteydi.

                                                         ******

                    Hava bozuktu o gün..  Tarý vapuru,  bacasýna deðecek kadar yaklaþan kara bulutlarla dumanýnýn buluþtuðu yerde demir attý.. Ýskeledeki yolcusu olan, yük bekleyen veya vapurdaki inecek yolcularý ya da yükleri almaya gidecek sýra sýra kayýklar ve motorlar dümenlerini kýrýp çok uzaklarda demir atan gemiye gitmekten vaz geçtiler.. Bilirdi Karadeniz insaný hangi hava yutar hangisi sallar kayýðý!!   Birer ikiþer azalýnca kayýklar,  Ali ne kadar akýllýca iþ yaptýðýný düþünerek aksayan bacaðý ile zar zor atladý kayýða.. Kayýkçý her türlü hava koþulunda vapura gitmek ve yolcularýný vapur merdivenlerinden indirip iskeleye çýkartmak için neredeyse maaþý kadar para istemiþti..Peþin!
                  Dalgalar saðdan gelip soldan aþýnca, vapura yanaþana kadar  sýrýlsýklam olmuþlardý.. Aslýnda ýslanan Ali’ydi. Kayýkçý kapuþonlu muþambasýný çoktan geçirivermiþti sýrtýna..  Vapurun dibine yanaþtýklarýnda kafasýný kaldýrýp güvertenin demirine dirseklerini dayayýp aþaðýdaki az sayýda sallanan kayýklara bakan insanlarý dikkatle süzdü.. Buluttan sýyrýlan güneþin huzmesi gelip  girince de gözüne hiç bir þey göremez oldu..  Tam o an.. “babaaaaaaaaaaaa”  diye öyle bir  feryat yükseldi ki güverteden, sahildekiler bile duydu..Ayaða fýrlamasýyla dalganýn etkisiyle yerine oturmasý bir oldu baþýný kaldýrdý, kollarýný koparcasýna sallamaya baþladý ..  Kendisine sarýlan kayýkçý niye aðlýyordu acaba??              
                                    
         

                                                                *******

“ýslanmýþsýn”... dedi Mihriban .. sanki sabah evden çýkan ve akþam yaðmura yakalanan  kocasýný evde kapýda karþýlayan bir kadýn gibiydi.. öyle bakýyorlardý birbirlerinin taa gözbebeklerinin içine.. Sýkýþ tepiþ yan yana ve el ele, bir daha hiç ayrýlmak istemediklerini isbatlar gibi oturmuþlardý kayýkta.. Mihribanýn bacaðýna deðen sakat bacaðý kor gibi yanmaktaydý! Halbuki doktor, bacakta his eksilmesi var demiþti!! ..  “ben senin kadar çirkin miyim?” diye sorulan soru buz parçasýný kýran bir tokmak etkisi yaptý.. Hepsi gülmeye ve normal bir insan gibi davranmaya birbirlerine sarýlýp öpmeye sonra tekrar sarýlmaya baþladýlar.. “hayýr benim güzel  kýzým sen elindeki sihirli deðneðinle beni bulmanýza yardýmcý olan bir peri kýzýsýn ve çok güzelsin” dedi babasý Fikret’e..

                                                                                       ******

             

              Yemyeþil döne döne çýkýlan daðlarý ve dibi görünmeyen uçurumlarý geçtikten sonra vardýklarý yer, artýk hiç ayrýlmadan yaþayacaklarý bu yer,  güzel yemyeþil bir nahiye idi. Hele insanlarýnýn ruh güzelliklerini  tarif etmeye  kelimeler yetmiyordu. Hiç yabancýlýk çekmediler. Sanki yýllardýr onlarla beraber yaþamýþlardý. Her biri nevi þahsýna münhasýr insanlardý. Hemen hepsi okumuþ, medenî ve çok ileri görüþlüydüler.  Hayat felsefeleri ve mizah  anlayýþlarý ile hepsi ayrý ayrý Mihriban’ýn gönlünde taht kurdular. Ama bir tanesi vardý ki, onlarýn yeri bambaþkaydý. Hemen karþý ev komþularý Serhan bey ve dünya güzeli karýsý Dürrin haným.
               Onlarýn hikâyesini de tüm Artvin civarý ve Çoruh kýyýsýnda yaþayanlar ve bu nahiyedeki herkes biliyordu. Dillere destan bir aþk yaþamýþlar, Çoruh nehrinin zaman zaman azgýn akan sularýna aldýrmadan sandal gezintileri yapmýþlardý. Ýstanbul  Göksu’daki sandal sefalarýný aratmayan, kenarlarý dantel  tenteli þemsiyesi ile güneþten korunan komþularý Dürrin haným ve Serhan bey hep  el ele ve  hep göz gözeydiler. Birbirlerine hâlâ aþýk olduklarýný gizlemeye gerek görmeden evliliklerinin altýncý yýlýný yaþýyorlardý.  Birbirlerine gerçekten âþýk, örnek bir aileydi. Tek eksikleri,  çocuktu!
             Dürrin, Ýstanbul’dan gelen, yörede herkesin ilgisini çeken, bu fevkalâde güzel nakýþ yapan,  iþ iþleyen,  çocuklarýnýn  giysilerini  bir gecede dikip nakýþlarla süsleyerek giydiren, hatta kocasýnýn giydiði takým elbiseleri bile biçip dikebilen ve þahane ud çalan bu yeni komþusu Mihriban hanýma hayran kalmýþtý. Hele büyük kýzlarý Sanem’e ilk gün kaný kaynamýþtý. Onun o upuzun saçlarýný sabahlarý kendisi örüyordu. Sanki bu 12-13 yaþlarýndaki çelimsiz kýzýn þahsýnda hem bir kardeþ, hem evlât, hem de bir arkadaþ bulmuþtu. Hayret edilecek þey ise, içe dönük davranýþlarý ile muhitinde pek arkadaþ edinemeyen sessiz ve çekingen  annesi Huriye hanýmýn da Mihriban hanýmla çok iyi anlaþmasýydý. Bazý geceler annesinin yaptýðý tadýna doyum olmayan çörekleri börekleri alýp posta müdürünün evine oturmaya gidiyorlardý. Elinden her iþ geldiði halde mutfak iþini pek sevmeyen ve de anlamayan Mihriban da, elleri dolu gelen bu nazik komþularýnýn ziyaretinden çok memnun oluyor ve sohbetten daha çok  kendisinin ud çalmasýndan memnun olacaklarýný hissedip misafirlerini  fazla bekletmeden udunu konuþturmaya baþlýyordu..    
                 Bu iki ailenin muhabbetleri aþýrýya hiç kaçmadý ama, düzeyinde de coþkusunda da hiç eksilme olmadý. 

                 Serhan, artýk eþrafýn  önde gelenlerindendi. Her þeyden önemlisi Molla beyin oðluydu. Zengindi ve hem karýsý hem de babasý ve ablalarý tarafýndan bir dediði iki edilmeyen,  Setenay ailesinin tek oðluydu. O,  zamanýn þartlarýna göre ticaretten ve politikadan anladýðý düþünülen, çok þýk giyinen, çok seyahat eden, espirili, hoþsohbet, çok uzun boylu heybetli bir genç adamdý.  Onu her gördüðünde, ‘Darýsý kýzlarýmýn baþýna’ diye geçiriyordu içinden Mihriban. Tanrý onlara da böyle kýzlarýnýn kýymetini bilecek mükemmel damatlar nasip ederdi inþallah! 
               Bu cân-ý gönülden ettiði dualarýn bir gün bumerang gibi gelip herþeyini paramparça edeceðini nereden bilebilirdi? Çünki buradaki yaþamýnda  hiç bir sýkýntýsý yoktu.   Zaman zaman içini çekmesine sebep olan tek þey, nahiyede okul olmadýðýndan çocuklarýnýn okula gidemeyiþleriydi.  

                                                          *****                 

  


                   Burnuna tutulan keskin bir koku ile gözlerini açtýðýnda, evindeydi ve üç kýzý da baþýnda aðlýyordu. “Ýyiyim korkmayýn” dedi  kendisi için aðladýklarýný zannederek. Büyük kýzý hýçkýrarak “Anne, babamýz,... yaþýyormuþ,... Ardanuç’daymýþ öyle mi?” diye sorunca,  yýllardýr saklayýp biriktirdiði göz yaþlarýna yol verdi. Dördünün birbirine karýþan hýçkýrýklarý, Tanrý’ya ulaþan þükür dualarý gibi  gece boyu sürdü gitti..

                 Bir hafta sonra  Ýstanbul’dan Hopa’ya giden Tarý vapurunun güvertesindeydiler. Herkes, bilâistisna herkes aðlaþýp koþturarak çýrpýnarak yardým etti.. Komþularý varmýþ meðer.. hiç tanýmadýðý insanlar hatta adýný bile bilmediði teyzeler amcalar, bu cami medresesinde yaþýyan ve kendilerinin de kim olduklarýný pek bilmedikleri bu sakin vakur aileye yardýma koþtu. Caminin imamý bir Cuma günü vaazýnda eski dostu mihribanýn aðabeyini ve bu yürekli kadýný nasýl tanýdýðýný anlattý “hadi” dedi sözü bittiðinde , “ hadi þimdi çocuklarý babalarýna kavuþturalým” 
             Ve, ekmeðin bile zor bulunduðu, bulunsa dahi zor alýndýðý hatta alýnamadýðý o günlerde tüm mahallenin ve esnafýn aralarýnda topladýklarý para ancak güvertede yolculuk yapabilmelerine yetti...

                   Hopa’da ise, haným sultanýný ve üç güzel kýzýný getiren vapuru, tahta kenarlarý kýrýk iskelenin en ucunda bekleyen Ali, hiç uyumadan günlerdir ufukta belirecek vapuru gözlüyordu..
“Ben onlarý bulamadým ama iþte onlar beni buldular” diye düþünüyordu. Bir hafta önce Ýstanbul’daki bir postaneden açýlan  telefon geldi aklýna. Oraya gittiði için üzüldüðü komþusu Hüseyin efendinin “yahu müdür, senin küçük kýzýn adý neydi?” diye soruþunu hatýrladý. Zaten gerisini hiç hatýrlamýyordu. Sadece, hemen kulaðýnýn dibinde birisinin avazý çýktýðý kadar baðýrdýðýný ve baþýndaki o þiddetli sancýyý hatýrlýyordu, bir de sonradan koluna iðne yapan sýhhýye memurunun, o baðýranýn kendisi olduðunu söylediðinde ne kadar utandýðýný..

            ***   
              Cephede geçen bir yýlýn sonunda, ingilizlerin elinde esir kalýþýný, neredeyse  kangrene çevirecek yara nedeniyle bacaðýnýn iyileþtikten sonra damarlarýn büzülmesi sonucu kýsa kaldýðý için aksayýþýný, milis  kuvvetlerine dahil bir grubun, kendisini kurtardýktan çok sonralarý, Ýstanbul’a dönüp, aç bî ilâç sokaklarda yatarak ailesini arayýþýný düþündü tekrar..  Yerleri deðiþtiði  için  birbirlerinden  pek haberleri olmayan bütün askerlik þubelerinden ve eski  mahallesinden  arta kalanlardan, hatta bomboþ arsaya dönüþmüþ evlerinin olduðu mahalleye çekilen tahta tarabalardan bile medet umup üzerinde yazýlý bir adres arayýþýný, her rastladýðý insandan yardým isteyiþini; erkekler aðlamaz diyen her kim ise, ona içinden küfür ede ede, sokaklarda avazý çýktýðý kadar  aðlayarak dolaþmasýný hatýrlýyordu þimdi..  Ve sonunda, sefaletin galip geldiði, saðlýðýnýn iyice bozulmaya baþladýðý günlerde,  Posta Baþ Müdürlüðüne giderek uzun uðraþlardan sonra tayin edildiði Ardanuç’a geliþini…

            

              Burada herkes hikâyesini biliyordu zaten. Dinlemeyen kalmamýþtý. Zaman zaman acýyarak, zaman zaman da en az on kere dinledikleri þeyleri yeniden anlatmaya baþladýðýnda kýzarak susturduklarý posta müdürünü herkes seviyordu.  Bu ezberledikleri ayrýlýk hikâyesini defalarca dinleyenlerden birisi de, daha sonralarý Ýstanbul’a taþýnarak,   Mihriban’la üç cocuðunun yaþadýðý medresenin o daracýk dik yokuþunda ‘Ardanuç bakkaliyesi’ ni  açan Hüseyin efendiydi.

              Demek ki Allah beni seviyormuþ diye düþündü Ali. “Sana isyan ettiðim dört yýlý hoþ gör Tanrým ve beni baðýþla” diye dua ederken, denizle gökyüzünün birleþtiði kavþakta vapurun dumanýný gördü..              

                                                                 *****

 


    Dönüþ yolu bir semt pazarýnýn içinden geçiyordu. Orada bir tezgâhta eliþleri gördü. Masa örtüleri,  danteller, gecelik yakalarý.. Fiyatýný sordu ve cevabý duyunca  baðýrmamak için eliyle aðzýný kapattý. Adam aklýnýn alamayacaðý kadar yüksek bir fiyat söylemiþti. O an, aklýna kendi yaptýðý o sanat eseri iðne oyalarýný ve dantellerini deðerlendirme fikri geldi. O narin yapýlý, bir zamanlar kocasýnýn haným sultaný, artýk hayatla mücadeleyi ve  aç kalmamanýn yollarýný öðrenmiþti.   
           Önceleri týð iþi ve dikiþ-nakýþla,  gelinlik kýzlarýn çeyizlerine konmak üzere, yatak takýmlarýna elde beyaz iþler yaparak kazandýklarý para ile karýnlarýný doyurmaya çalýþtýlar. Sonra, o göz nuru güzellikleri de satýn almak isteyen çýkmadý. 
                Sonunda, saray yavrusu köþklerde, hâlâ Osmanlý hayatý yaþamaya çalýþan varlýklý harp zenginlerinin evlerine gidip, kerimelerine ud dersi vermeye baþladý. Her gece, kocasý yerine dertleþip konuþtuðu udunu, sevgili eþi posta müdürü Ali beyin kendisine armaðan edip “yalnýz benim için çal” dediði udunu, onun da her akþam kendisine ‘haným sultan’ diye hitap eden eþi için çaldýðý udunu eline  aldý ve yollara koyuldu..  

                                            **********

                 Yýllar önce evde terör havasý estiren paþa babadan gizli gizli odasýnda marangozluk yaptýðýný zannettiði büyük üvey aðabeyini hatýrladý. Onun tahtayý yontup tellerini gerip kanun yaptýðýný neden sonra öðrenmiþti. Hatta bir gece paþa baba baskýn yaparak odanýn kapýsýný hýþýmla açýp içeriye girdiðinde, kendisi de aðabeyine yardým ediyor ve tellerin takýlýp akort edileceði yerleri iþaretliyordu. “O ne len?” diye kükreyen babasýna son derece sakin bir sesle “camiye faraþ yapýyorum paþa baba” demiþti. Ve tabii o yapýlan enstrümanýn içi iyice oyulup kenarýna da tahta bir sap çakýlýp faraþa benzetilerek ertesi gün gerçekten camiye verilmiþ ve paþa babadan hem aferin hem de bir altýn alýnmýþtý!.        
                                               
     
       Daha sonraki günlerde bu yapým iþi, yapýlan enstrüman bitene kadar Mihriban’ýn odasýnda devam etmiþti. Zira paþa baba ne kadar aksi olursa olsun üvey kýzýnýn odasýna girmezdi.. Böylece aralarýnda kurulan gizli ittifak sonucu, büyük aðabey, kýz kardeþinde gördüðü kaabiliyet üzerine kendisine nota ile ud dersi vermiþ; o da inanýlmayacak  kadar kýsa bir  zamanda öðrenmiþ ve bütün eserleri notasý ile çalmaya baþlamýþtý. O zamanlar, gereken bütün notalarý, hatta kanun yapýmý için ne gerekiyorsa, tel, kulak, köprü, anahtar parmaklýk, hepsini aðabeyinin arkadaþý olan caminin hocasý temin ediyordu.  Zaten kendisinin de  ud çaldýðýný  bu vesile ile bildiðinden hem kendi kýzlarýna hem de civar evlerdeki ve konaklardaki  tanýdýklarýnýn çocuklarýna ud dersi vermesini saðlamýþtý.           

                  Bugün alacaðý ders parasý ile mahallelerinde yeni açýlan bakkala uðramasý gerekiyordu. Evden çýkmadan kýzlarýna talimatlar verdi.  Her birinin okumasý için azami gayret gösteriyordu. Derslerine çalýþmalarýný ve kapýyý kimseye açmamalarýný öðütledi. En küçük kýzý  Fikret kendisiyle gelmek için aðlýyordu. Ona hiç kýyamýyordu nedense.. Doðumuna çok az kala ‘Adý Fikret  olsun’ demiþti kocasý. Mihriban içindeki cevapsýz ‘acaba’larýn endiþesi ile, ‘Bu da kýz galiba, yine hiç aþermedim’ dediðinde Ali, ‘Ýyi ya iþte ben de onun için Fikret olsun diyorum; ama beðenmezsen  Fikriye de koyabilirsin’ demiþti. Cinsiyet farký olmayan bir isim bularak hem karýsýnýn endiþelerini hem de erkek evlat bekleyiþinin heyecanýný bastýrmýþtý. Babasý harbe gittiðinde iki yaþýndaydý Fikret ve en önemlisi, o özlediði, öldüðüne bir türlü inanamadýðý eþine benziyordu. Sanki babasýnýn  küçük bir kopyasýydý. Kýzýnýn gözyaþlarýný sildi, kendi diktiði, kasnakta iþlemelerle süslediði çaðla yeþili tafta elbisesini giydirdi, elinden tuttu, udunu yine baðrýna bastý ve yola çýktý... 


                 Ders epey uzun sürmüþtü ama üç öðrencisi de kaabiliyetliydi ve ailelerinin elleri de çok açýktý. Bu akþam, mahallelerindeki yeni açýlan bakkaldan umduðundan fazla þeyler satýn alacaðýný düþünen Mihriban evine çýkan yokuþun baþýna geldiðinde, her akþam olduðu gibi yine hasýr taburelerin sokaða çýkarýldýðýný, tavla maçlarýnýn baþladýðýný ve Ardanuç bakkaliyesinin önünde, o  daracýk sokaðý kapatacak kadar Ardanuç' lu olduðunu tahmin ettiði insanlarýn  tavla maçýný seyrettiðini  gördü. Ne biçim isim bu diye geçirdi aklýndan. Neyin nesi, neresi acep?  Sonra baþörtüsünü düzelterek, gözlerini yerden kaldýrmadan, kýzýnýn elini daha bir sýký tutarak bakkala yanaþtý. Elindeki uzun  hatýrý sayýlýr  listeyi uzattý.    
                 O sýrada birbirleri ile sohbet edenlerden birisi yanýndakine dönüp eliyle Fikret’i iþaret ederek , “ a-a! þu çocuða bak!" dedi.. "baktýn mý? Allah, Allaaah” diye devam ettirdi hayretini.. daha sonra da aralarýnda fýsýldaþýp  “daha neler, tövbe, tövbe” diye tartýþmaya baþladýlar.  Mihriban çok  rahatsýz  olmuþtu. Bakkal Hüseyin efendi de   bunu  farketmiþ  olacak  ki, ‘yapmayýn   efendiler’ der gibi bir hareket yaptý. Konuþanlardan biri kendini mâzur göstermek istercesine “Aðbi kusura bakma; þu küçük kýz bizim oradaki posta müdürüne okadar benziyor ki” dedi.
Birden, ensesine bir yumruk yemiþ gibi sendeledi Mihriban. Hiç adeti olmadýðý halde, baþýný kaldýrdý,  doðrudan konuþanlarýn gözlerinin içine baktý ve zor duyulan bir sesle  "Adý ne o posta müdürünün? ” diye  sordu.  “Hafýz Ali efendi” dedi adam ve baþladý anlatmaya..

                  Mihriban gerisini duyamadý; hayatýnda ikinci kez sokaðýn ortasýna düþüp bayýldý..         

                                                             ***
 

KAYIP..         

          Kocasý gideli bir yýlý geçmiþti. Bazý asker aileleri askerlik þubelerine gidip haber alýyorlardý. O da,  bir haber alma  ümidi ile askerlik þubesinin yolunu tuttu.  Mahþerî bir kalabalýðýn arasýna katýlýp herkesin okumaya çalýþtýðý kâðýtlarýn asýlý olduðu duvara yaklaþtý. Aðlayýp baðrýþanlar haykýranlar arasýndan listelere baktý, baktý ve  olduðu yere beton zemine yuvarlandý..
          Nasýl ayýldý, kim yardým etti hatýrlamýyordu. Sevgili kocasýnýn adý “Kayýplar Listesi”ndeydi!. Kalktý, kendine çeki düzen verip binadan içeri girdi. “Bir yetkili” diyordu içinden, “bana anlatsýn bakalým bu ne demek?.”  Ýçerisi dýþardan daha kalabalýktý. Kucaðýnda çocuðu olan annelerle, karný burnunda hamilelerle, baþörtüsünün açýldýðýný bile farketmeyen kadýnlarla, fesini yere düþürdüðü halde eðilip almayý akýl edemeyen yaþlýlarla, gözlerinden oluk gibi boþalan yaþlar nedeniyle önlerini göremedikleri için gelip geçerken birbirlerine çarpan insanlarla doluydu içerisi.   
           Mihriban sonunda sora sora bir yetkili buldu. Kýsaca, kocasýnýn ölüsü bulunmadýðý için ve  esir olduðuna dair bir  belge de olmadýðýndan kayýplar listesine alýndýðýný; bir adres býrakmalarý halinde,  cepheden ulaþacak haberleri kendilerine bildireceklerini, bu arada her ay kendileri ile irtibat kurmalarýnýn iyi olacaðýný söylediler.

                 Bahçede bir taþýn üstüne oturdu. Baþýný vurmuþ olmalýydý ki düþtüðünde, alný kanýyordu. Yüreði kanýyordu aslýnda. Sevgili eþi, çocuklarýnýn babasý kaybolup gitmiþti.. Nasýl bulurdu onu? Ýki ay sonra evlerinden çýkmalarý gerekiyordu, nereye gidecekti? Kime sýðýnacaktý? Para neredeyse bitti bitecek!. Satýlacak pek bir þeyleri de kalmamýþtý. Akýl danýþacaðý güvendiði ev sahibesi madam da yoktu artýk. Ya kocasý çýkýp gelirse, onlarý bulamazsa ne olacaktý? Belki aðlayabilse, bu sorularýn birine olsun bir cevap bulabilirdi. Hiç nazlý deðildi,  ama narin bir yapýsý vardý. Baþý daima dik, vakur narin bir hanýmefendi idi o.
               Evlerine vardýðýnda hava kararmýþtý. Çocuklarýný etrafýna topladý ve “Bir müjdem var size” dedi. “Babanýzýn adý, Þehitler listesinde yok!” Öylece baktýlar yüzüne üçü de. Sonra Sanem, “Yani..?” dedi. “Yani babanýz ölmedi yaþýyor. Bundan daha güzel bir haber olabilir mi? Harp sýrasýnda kaybolmuþ, adý kayýplar listesinde. Her yerde arýyorlar babanýzý, bulunca bize haber verecekler..”     
O kadar inandýrýcý söylemiþti ki, çocuklar el çýrpýp , “yaþasýn”  diye zýplamaya baþladýlar. Aslýnda, buna inanmak isteyen kendisiydi. O gece, çocuklar uyuduktan sonra, duvardan udunu aldý, kýlýfýndan çýkartmadan sarýlýp, hafif hafif, sallana sallana,  “Ali, ah alim..eðer ölüm haberini alýrsam, bu udu kýrarým ona göre”  dedi..     
                                                          *****

                 Bazen asýrlar kadar uzun geliyordu zaman Mihriban’a.. Geçmek bilmeyen, yapýþkan bir arsýzlýkla, saniyeler saat oluveriyordu. Küçücük bir odanýn köþesindeki elli santimlik çýkýntýya yapýlan  odanýn tek penceresinin önünde oturuyordu. Oradan, seyredebildiði koridor gibi dik ve dar yokuþun sonundan denizi görebiliyordu. Harpten yeni çýkmýþtý ülke. Hiç bir þeyleri yoktu. Kocasý,  harpte kaybolmuþtu. Adý kayýplar listesinde kaldýðý sürece dul maaþý da baðlanamýyordu. Þimdi  oniki, dokuz ve altý yaþlarýnda olan üç kýzýyla birlikte tam dört yýldýr yaþam mücadelesi veriyorlardý. 
            Evlerinden çýkartýldýklarý,  zemherinin kol gezdiði o günlerde, eskiden ayný mahalledeki camide görev yapan ve üvey paþa babanýn oðlu ile yakýn dost olan hoca efendi, onlarýn haline acýdý ve onlarý Üsküdar’daki küçük bakýmlý bir medresenin boþ bir odasýna yerleþtirdi.  Böylece üç cocuðu ile sokaklarda kalmaktan kurtulmuþ, medresedeki çocuklara ders vererek vefa borcunu ödemeye çalýþmýþtý. Bu arada eskisi kadar sýk olmasa da, güçlükle Avrupa yakasýna geçip yine askerlik þubesinin yolunu tutuyordu. Aldýðý cevap hep ayný idi..          
            Yeni oturduklarý medresenin adresini yazdýrmýþtý askerlik þubesindeki yazýcýya.  Yine bir gün içi paramparça aðlaya aðlaya eski evlerinin olduðu adrese gitti. Yeni taþýnanlara belki bir haber gelmiþtir ya da belki kendilerini bulmaya çalýþýyorlardýr diye düþünmüþtü. Sokak aynýydý ama evler yoktu!  Sokakta  bildiði  ne  kadar  ev varsa hepsi yýkýlmýþ, mahalle bomboþ bir arsaya dönüþmüþtü. Aradan geçen yýllar, yaþadýðý ve  unutamadýðý hâtýralarýnýn olduðu mekâný da yok etmiþti. Yürümekten ayaklarý þiþmiþt ayrýca  sabahtan beri bir lokma ekmek girmemiþti aðzýna ama þimdi eve dönmenin sýrasý deðildi. Askerlik þubesine uðramasý gerekiyordu.  Kaç saattir yürüdüðünün farkýnda deðildi. Önce yolu þaþýrdýðýný zannetti. Tam, “askerlik þubesi neredeydi?” diye soracakken, iki üç hanýmýn daha kendisi gibi þubeyi aradýklarýný farketti. Köþedeki fýrýncýya soruyorlardý, yanlarýna yaklaþýp kulak misafiri oldu..  Fýrýncýdan,  askerlik þubesinin bir ay önce  buradan taþýndýðýný öðrendiler. “Nereye?” sorusundan býktýðý anlaþýlan adam “ben bilmem.. gomutanlýk bilir..” diye ahkâm kesip içeri girdi..

            Þuursuz bir þekilde rastgele yürümeye baþladý.. Önüne gelen herkese, önünden geçtiði her dükkana sordu.. Ama askerlik þubesinin nereye, hangi semte taþýndýðýný bilen bir kiþiye rastlamadý... Ýçinde, geçmiþiyle yaþadýðý bu günü baðlý tutan o ince telin de koptuðunu hissetti.   Artýk ne ben onlarý bulabilirim, ne de onlar beni, diye düþündü. Ýþte Ali esas þimdi kaybolmuþtu!.  

   ayrýlýðýn adý...                       
                                                     

 .. HARP!..

             Ama ne yazýk ki bu masal gibi yaþam böyle sürüp gitmedi gidemedi. Aþk ve meþk içinde, üç dünya güzeli kýzlarýyla birlikte geçen yaþantýlarý ve ömür boyu sürüp gideceðini düþündükleri mutluluklarý, tüm aileler gibi onlarýn da evlerine bomba gibi düþen harp söylentileri ile yok oldu gitti. Söylentiler olanca hýzýyla gerçeðe dönüþtü.  Ýstanbul’un neredeyse yarýsý boþaldý. Taþrada yakýnlarý olanlar,  daha güvenli olacaðý düþüncesi ile çocuklarýný ve ailelerini onlarýn yanlarýna gönderdiler. Trenler, adeta pencerelerine yapýþtýrýlmýþ resim gibi görüntü veren insanlarla her gün týklým týklým Haydarpaþa garýndan ayrýlýyor, sonra neredeyse boþ olarak geri dönüyordu. 
               Evlerinde adeta bir ölüm sessizliði hüküm sürmekteydi. Mihriban, benzersiz hanýmefendiliði ile vakur ve baþý dik, üç güzel kýzýyla beraber  kocasýna huzur verme çabasý içindeydi.. Ýlk defa o gece udunu çalmamýþtý. Ve yine ilk defa kocasýnýn bunun eksikliðini duymadýðýný farketti. Usulca kalktý, udunu kendi elleriyle diktiði kýlýfýna soktu ve duvara astý. Çocuklar sanki bir þeyler sezinlemiþ gibi babalarýnýn kucaðýna oturmak için yarýþýyorlardý.                                         
                  Her kapý çalýnýþýnda askere çaðrýlma haberinin geldiðini düþünerek irkiliyorlardý. Çünki Ali’nin askerlik yapmýþ olmasý bir þey ifade etmiyordu. Askerliðini yapsýn yapmasýn herkes, yeniden askere çaðrýlmaktaydý. 

                 Haber eve deðil iþ yerine ulaþtý. Ali, posta müdürü Hafýz Ali bey ikinci kez askere çaðrýlmýþtý. Akþam eve döndüðünde, duyduðu endiþeyi ve üzüntüyü belli etmemeye çalýþarak, “Çabuk dönerim meraklanma haným sultan” dedi. “Yeter ki sen çocuklarýma iyi bak ve döndüðümde hepinizi böyle býraktýðým gibi, beni bekler bulayým..”    “Yalnýz” dedi önüne bakarak, “ben sana sormadan bir karar verdim haným sultan. Ben yokken daha güvende olacaðýnýzý düþündüðüm için ve fazla da vakit olmadýðý için...” terini siler gibi yaparak  avucunun içindeki mendili yüzünde gezdirip gizlice gözyaþlarýný silerek devam etti, “Bizim Ýstanbul’da eski oturduðumuz  madamýn evinde, annenlere bitiþik olanýn bahçe katýnda oturmanýz için...” daha fazla konuþamadý.. “Tamam” dedi Mihriban. “Sen üzülme zaten sayýlý gün çabuk geçer hadi bizi taþý yerleþtir de için rahat etsin”   

               Ertesi gün daha gün ýþýmadan yola çýktýlar ve hava karardýðýnda eski evlerine, madamýn dairesine ulaþtýlar.  Bir saat içinde madamýn yardýmý ile yarý eþyalý iki göz eve hem yerleþtiler. Hem de onlarýn olmadýðý yýllar içinde ne olup bittiðini en ince teferruatýna kadar öðrendiler. Paþa babanýn nargile içerken nasýl öldüðünü, aradan iki ay geçmeden evlatlarýnýn nasýl miras kavgasýna tutuþtuðunu, Þaziye hanýmýn en küçük üvey kýz torunuyla, kendi kýzýna bile veda edemeden nasýl yurtdýþýna gittiðini ve daha pek çok olayý dinlediler, aðladýlar ...  güldüler!..   
              Mihriban yeni evlerindeki ilk sabah uyandýðýnda, çocuklarýn babalarý ile bahçede oturup madamýn hazýrladýðý kahvaltý masasýnda çay içtiklerini gördü. Fikret babasýnýn kucaðýnda uyumuþtu.  Ali itina ile getirip kýzýný yataða yatýrdý sonra sultanýna sýmsýký sarýldý, yüzünden boynundan uzun uzun öptü ve “bunlarý iyi kullan haným sultan” dedi. Elinde, dokuz yýllýk birikimleri ile  aldýklarý altýnlar ve son ay verilen aylýðýndan arta kalan para vardý. Ýncitmekten korkar gibi hepsini usulca karýsýnýn avucuna koydu, parmaklarýný bir bir  kapattý sonra uzun uzun öptü o bembeyaz narin eli.  “Sakýn üzülüp hastalanma haným sultan” dedi.  
 “Sen udunu çal, ben nerede olursam olayým  duyarým.”                 
                Sonra sýrasýyla, sekiz yaþýndaki büyük kýzý Sanem’i, beþ yaþýndaki ortanca kýzý Adalet’i ve son olarak parmaðýný eme eme uyuyan henüz iki yaþýndaki küçük kýzý Fikret’i öptü. 

          Ne zaman nerede olmasý gerektiðini ve nasýl gideceðini öðrenmek için askerlik þubesine gitmek üzere   evden ayrýldý ..                     

                                                  ****
          Bu ayrýlýðýn süresini bilmediði için, neyin ne kadar yetebileceðini de hesaplayamýyordu Mihriban. Býrakýlan para hatýrý sayýlýr bir meblâð idi ama hesaptan kitaptan pek anlamazdý. Zira bugüne kadar ne alýnacaksa hep Ali ilgilenip halletmiþti. Üstelik zar zor bulabildiði her türlü gýda maddesi de ateþ pahasý olmuþtu.  Ýlk zamanlar nereden geldiði pek belli olmayan zarfý açýk  mektuplar geldi kocasýndan, okuna okuna eskidi; ve birden arkasý kesiliverdi..

           Sonra bir gün, kendisine her konuda destek olan, yardýmýna koþan, altýn bozdururken kapalýçarþýda sýký pazarlýk eden ve hiç evlenmediði ve çocuðu olmadýðý halde kendisini bir evlat gibi koruyup seven madamý yataðýnda ölü buldular. Doktor kalp krizi olduðunu söyledi. Ne enteresandýr ki hayatý boyunca kendisini arayýp sormamýþ olan bir sürü insan çýktý ortaya ve hepsi yakýn  akraba olduklarýný söylediler..   Mihriban’ýn, ne olduðunu anlamadýðý ve aslýnda hiç ilgilenmediði bir gürültü ve kavga içersinde birbirleri ile yumruklaþtýlar dövüþtüler.. Sonra polis geldi. Hepsi daðýldý. Artýk madamýn çatallý sesi ve kahkahasý da duyulmayýnca ortalýkta, bahçeyi sis gibi bir hüzün kapladý. 

          Aylar sonra bir gün, ellerinde hiç anlamadýðý bir takým evraklar ve yazýlarla kapýsýna dayanan adamlar, oturduklarý evlerin satýldýðýný ve iki ay içinde evden çýkmalarý gerektiðini söylediler.

         ‘Demek  ki,  dünya   insanýn  baþýna  bir kere yýkýlmýyor’ diye düþündü Mihriban.. Ne tanýdýðý biri, ne güvendiði bir yer, hatta ne de artýk komþularý vardý.

                                                ******

(Hafýz Ali'nin sultaný MÝHRÝBAN)

            Ýstanbul’da, 1910 yýlý baharýyla yazýnýn kucaklaþtýðý, çiçeklerin renk cümbüþüne dönüþtüðü günlerdi. Hafýz Ali, tavan arasýndaki  odasýnýn penceresinden biraz zorlanarak baþýný çýkartýp aþaðý doðru eðildi. Oturduðu dört katlý evle bitiþik olan diðer binalarýn arkasýnda yer alan harap bahçeyi seyre daldý.. Küçük penceresinden seyredebildiði tek yer, sur gibi yüksek duvarlarý olan, erguvan aðaçlarý ile dolu,  birbirine bitiþik bütün evlerin müþterek kullandýðý çok büyük üçgen biçimindeki  bu bakýmsýz bahçeydi.  Zaman zaman, yan binalarda oturanlarýn aðaçlara gerdikleri iplere astýklarý çamaþýrlarý seyredip, yüzlerini hiç görmediði komþularýný tanýmaya çalýþýrdý. Bahçenin biraz uzak dip tarafýnda çiçekli bir bölüm vardý. Iþýða ve havaya hasret çiçekler ve kan kýrmýzýsý güller, yer yer yýkýk yüksek bahçe duvarýndan dýþarý çýkmak ister gibi alabildiðine boy uzatmýþlardý. 

           Çamaþýrlarýn   asýlý  olmadýðý   günler hep bu köþeyi, bu güzel gülleri seyrederdi küçük penceresinden Hafýz Ali. Hafýzlýkla bir ilgisi olduðu söylenemezdi. Dedesinin adýymýþ,  babasý öyle istemiþ.. Zaten okulda da, iþ yerinde de herkes  “Ali” demiþti kendisine.  Ne adýndan ne de yaþantýsýndan  bir þikâyeti vardý. Ancak, sanki bir vicdan azabýnýn sýzýsýný azaltmak ister gibi adý sorulduðunda yine de “Hafýz Ali” diyordu. Çorum’un Osmancýk kazasýnda doðmuþtu. Ýlkokuldan sonra babasýnýn, artýk  daha fazla okumasýna gerek olmadýðýný söyleyip tarlada kendisine yardým etmesini istemesi üzerine evden kaçarak, günlerce haftalarca aç susuz ve periþan; sayýsýný unuttuðu onca tehlikelerden kurtulup Ýstanbul’a gelmiþ; hem çalýþmýþ hem de okumuþtu.                            
            Okulu bitirdikten sonra hemen askere gitmiþ, dönüþünde de zar zor Galatasaray postanesinde iþ bulmuþtu.  Yakýnda terfi edecekti. Bu, maaþýna zam demekti ve yavaþ yavaþ bir yuva kurmaya niyetlenip, evliliði düþünmeye baþlamasý demekti.. Zira þu anda aldýðý maaþ, içinde bir masa sandalye, bir yatak ve küçük bir dolap olan bu odaya ancak yetiyordu.     
                  
             O gün yine bahçeyi seyre ve hayâle daldýðý bir anda duvarlarýn tepesinde onu gördü. Duvarýn çýkýntýlý bir yerinde oturuyor ve oradan gülleri seyrediyordu. Uzun saçlarý, öne eðildiði için bir baþörtüsü gibi omuzlarýna ve dizlerine yayýlmýþtý; yüzü görünmüyordu. Bir güle uzandý, önce okþadý, sonra kopardý ve uzun uzun koklayýp yanaklarýna bastýrdý. Ellerinin güzelliði gülleri sönük býrakmýþtý.  “Bir Sultan olmalý” diye düþündü Ali. Bunca güzel, bunca vakur ve gizemli.. Kim bu kadar asil ve duru bir güzellikle gül koklayabilirdi? Oysa o zamana kadar deðil gül koklayan, çiçek tutan bir cinsi lâtif bile olmamýþtý çevresinde.. Gülü elleri arasýnda tutan kýzý  seyre daldý. Kýz, sanki gülle  konuþuyor gibiydi..Teni o kadar beyaz ve saçlarý öyle siyahtý ki, elindeki kýrmýzý gül olmasa, siyah-beyaz bir kartpostal seyrettiðini düþünebilirdi. Kýz gülü öptü, kokladý ve  kulaðýnýn arkasýna, ipek gibi simsiyah saçlarýnýn arasýna yerleþtirdi. 
            Ali vurgun yemiþ gibi titredi, soluksuz kaldý.. Neden sonra kollarýna dayadýðý baþýný kaldýrdýðýnda, kýz gitmiþti.

           Merdivenlerden adeta uçarak, evin bahçe katýnda oturan ev sahibesi madamýn evine indi. Dili  tutulmuþ, aklý durmuþ bir halde uzun uðraþlardan sonra, gördüklerini anlatabildi ve bu sultana benzettiði kýzýn kim olduðunu sordu. Bildiklerini anlatmaya can atan, hemen hemen her evde yaþayan ve yaþananlardan haberdar olan bu yaþlý hoþ sohbet madamdan, onun  kim olduðunu öðrendi.      
            Merak ettiði kýzýn annesi Þaziye haným, 16 yaþýndayken evlendiði kocasýnýn askerde þehit düþtüðü haberini aldýðý gün doðurmuþ bu kýzýný. Gençliði, güzelliði baþýna belâ olunca ve kucaðýnda bebeði ile geçim sýkýntýsýna da düþünce, kendisinden 30 yaþ büyük emekli bir paþayla evlendirilmiþ. Bu,  sýra sýra birbirine yapýþýk evlerin en bakýmlýsý ve bahçeli olanýnda, kendisinden hayli büyük iki üvey oðlu, kendi yaþlarýnda bir üvey kýzý ve yetim kýzý ile  ve geçimsiz paþasýyla yaþýyormuþ..
Kýzý çok güzel ud çalarmýþ ama yýllar önce üvey babasý gürültü oluyor (aslýnda günah oluyor) diye, kýzýnýn   udunu ayaðýnýn altýnda parçalamýþ. O günden beri bu güzel kýz hiç kimseyle konuþmuyormuþ. Adý,  Mihriban’mýþ..

              Ali için artýk sabahtan akþama kadar iþ, iþten sonra pencere önü vardý.. Ne açlýk, ne uyku.. Günlerini ve haftalarýný, yeniden o sultaný görme ümidi ile geçirdi. “Ne yapmalýydý?” Aklýnda sadece bu soru ve cebinde o gün zam yapýlan aylýðý ile Galata/ Yüksek Kaldýrým'dan evine doðru yürürken, birden bir vitrinde gövdesi sarý-kahverengi þeritli, sedef kakmalý, sanki ‘sultan’ý çalsýn diye oraya býrakýlan udu gördü. Hiç tereddüt etmeden, hesap kitap bile yapmadan udu satýn alýp baðrýna bastý,  evinin yolunu tuttu..

              Akþam olup hava kararýnca, birbirine bitiþik olduklarý halde,  giriþ kapýlarý farklý sokaklara açýlan evleri dolaþa sora sultaný Mihriban’ýn evini buldu.  Ev sahibesi madamý kendisiyle beraber gelmeye ikna edememiþti. Tüm mahalle sakinleri ‘huysuz ihtiyar’ adýný taktýðý Paþa’dan çekiniyordu. Tanýdýðý tanýmadýðý bütün komþularýnýn ‘sakýn gitme’ ikazlarýna aldýrmadan baðrýna bastýðý udu ile ‘destur’ diyerek bulduðu evin kapýsýný çaldý. 
              Kendisine þaþkýn þaþkýn bakan anne ve üvey paþa babanýn karþýsýna geçip,   “Benim ne annem var ne de babam” dedi.“Tahsilim var, mesleðim var. Bir de evimin sultaný olacak hanýmýn sadece benim için çalmasýný istediðim bu udum var!. Kýzýnýz Mihriban haným acaba benim evimin Haným Sultaný olur mu? ” 
              Kulaklarý tam olarak duyamadýðý için ne dendiðini pek anlayamayan Paþa baba daha kükremeye fýrsat bulamadan, fýsýltýya benzeyen bir ses,  “Evet olur” dedi.  Hem þaþkýn hem  kýzgýn kendisine bakan ailesine aldýrmayan,  o yýllardýr konuþmaya küsen, uzun beyaz parmaklý, simsiyah saçlý kýz, derinlerden gelen bir sesle “Evet” dedi. “Sizin evin haným sultaný olurum.”

                  Ýki üvey aðabeyin araya girmeleri ve paþa babayý ikna etmeleri sonucu iþ tatlýya baðlandý. Ali’nin anne ve babasýnýn gerçekten ölmüþ olduðuna inanan paþa hazretleri, kendi evinde, aile arasýnda kýna gecesi ve hoca nikâhýnýn yapýlmasýna izin verdi ve hazýrlýklara baþlanýlmasý için emirler yaðdýrdý. Her þey baþ döndürücü bir hýzla geliþti. Nerede oturulacaðý sorusuna bir cevap aranýrken Ali’nin Çatalca’ya tayini çýktý. Kýna gecesi, imam nikahý, düðün, el öpme...     derken ayrýlýk geldi çattý.. Annesinin gizli gizli iþleyip biriktirdiði çeyizlerin konduðu sandýk ve bir iki parça halýyla  çanak çömleði  bir at arabasýna yükleyip yola çýktýlar.               

               Çok yakýn bir gelecekte biteceðinden habersiz olduklarý bir masal yaþamaya baþlamýþlardý.. Utangaç ve duru bir güzelliði olan Mihriban’la, yakýþýklý yiðit, biraz beceriksiz ve mahcup Ali her gün birbirlerini yeniden keþfedip tanýyarak, severek ve  tekrar tekrar aþýk olarak yaþadýlar. Neredeyse birer yaþ ara ile üç tane birbirinden güzel kýz evlât verdi kocasýna Mihriban. Ve udunu yalnýzca kocasý için ve ninni yerine kýzlarý için çaldý..

 Sonra... 1. cihan harbi baþladý!



 

            Düþüncelerimin dibinde ya da hayâllerimin doruklarýndayken; uykularýmýn gayya kuyusunda veya  geçmiþin loþ yýllarýnda dolaþýrken, bir anlamda  tam duygularýmla hesaplaþýrken,  ne zaman sanki bir kapý gýcýrtýsý duysam, o en derin uykudan uyanýrým..
Biri giriyor diye deðil, biri daha gidiyor diye! . O an, duygularýmýn ekranýnda her þey silinir, görüntüler sýfýrlanýr..

           Nicedir gönül kapýmý ihmal ettiðimi yeni yeni farkettim.. Bakým istediðini... ilgi istediðini... ikramýn sevgi olduðunu unutmuþum.. Halbuki bugüne kadar ne tekmeyi vurup izinsiz giren olmuþtu, ne de gizlice sývýþan..  Gittikçe bir gönül sýzýsýna dönüþen gýcýrtý artýnca, baktým ki  kapý kýrýk.. kilit paslý!!

             Nice fýrtýnalar yaþanan kavuþmasýz ayrýlýklarýn her sene-i devriyesinde, eklenen yüklere dayanamayan kapý  kýrýlýnca, duygularý kalbe baðlayan rezeler de paslandý demek.. Bu yüzden midir bilemem, ne zaman “yâd” etmeye kalksam kapý ardýndakilerini,  bir gýcýrtýdýr baþlar..  bitmez!

            Bu gece de öyle oldu.  Yeni evimde, yerleþ/tir/me sýrasý çekmecelere gelmiþti.. Artýk pek güvenemediðim aklýmda kalmaz diye korkumdan, tekrar okunmasýný istediðim, beðendiðim bazý yazýlardan tutun da,  o an aklýma gelen ve kaydedilmediðinde uçup giden önemli notlarýma varana kadar neler varsa...  ödenmiþ taa 4 sene öncesindeki makbuzlardan, düðün davetiyelerinden bayram tebriklerine kadar.. Güle güle dedim hepsine ve kendime güle .. güle boþalttým temizledim çekmeceleri..

             Sonra.. sýra albümlere geldi !. Benim çalýþma odamda duvarlar albüm görevi görür.. yani bir fotoðraf galerisi gibidir odam.. sayfalarýn arasýnda havasýz kalmasýný istemediklerimle ne zaman göz göze gelsem bana gülümsediklerini hissederim..  Ama bu gece albümde unuttuklarýmý bulunca, her birini çýkartýp öpüp baðrýma bastýkça, hiç görmediðim  kalpaklý dedem Hýfzý hafýz Ali ile konuþtukça..  Udî anneannem eðildi kulaðýma bir þeyler fýsýldadý!!!   “bizi duvara asma.. bizi yaþat...” dedi.

           O gece, gecenin bir yarýsý gýcýrtý baþlayýnca,  baktým tamiri artýk mümkün deðil, söküp attým gönül kapýmý.. Gençlikte, sýnýr kapýsý gibi her gelen girmesin, girip girip sonra çekip gitmesin diye kilit üstüne kilit vurduðum o kapý yok artýk.. Artýk bundan sonra yol geçen haný gibi kapýsýz gönle girmek isteyeceklerin  olacaðýný da  zannetmiyorum zaten.
 Kalanlar gitmesin yeter..  O albümde kalanlarý  anlatmaya, belki böylece yaþatmaya gücüm yetsin yeter..

Anneanneme söz verdim!